Goed bestuur: Schepencollege kan met € 8500,- geen bloemetje kopen

De gemeenteraad heeft het begrip "dagelijks bestuur" opnieuw vastgesteld. (Gemeenteraad van 22/08/2017). 

Nu heb ik er op zich geen probleem mee dat er bedragen afgesproken worden waaronder uitgaven als normale dagelijkse uitgaven worden beschouwd. Om het met het voorbeeld van Schepen De Witte te zeggen: Als het gemeentebestuur een ruiker bloemen wil kopen voor één of andere jubilaris, dan zou het toch niet bepaald getuigen van goed bestuur om daarvoor een aanbesteding te moeten uitschrijven. Dat begrijpt iedereen.

Wat het iets minder begrijpelijk maakt is natuurlijk dat er vroeger ook al zo een bedragen waren vastgelegd. Zo kon men facturen van bestelbonnen tot € 8.500,- eenvoudig goedkeuren. Dat wordt nu opgetrokken tot € 30.000,-. Je kan dus al een redelijke auto kopen en het nog een "dagelijkse uitgave" noemen. Natuurlijk kan dit laatste niet echt, je hebt budgetten nodig die door de gemeenteraad zijn goedgekeurd, maar bij wijze van voorbeeld... Alleszins héél wat méér dan de bloemen van schepen De Witte.

Het begrip "Dagelijks bestuur" in Stekene:

• € 30.000,- (vroeger € 8.500,-) voor opdrachten die tot stand komen via een aanvaardde factuur.
• € 135.000,- (vroeger € 85.000,-) voor opdrachten die tot stand komen met een onderhandelingsprocedure.

Toch geen lening met thesauriebewijzen

Stekene gaat voor 6 miljoen euro lenen (Gemeenteraad 25/04/2017). Er wordt geopteerd voor klassieke leningen. Het geplande systeem van leningen middels "commercial papers" wordt dus afgevoerd. Ik heb destijds sterk gepleit tegen het gebruik hiervan omwille van de grote risico's die hieraan verbonden zijn (zie hier). Het gezond verstand kan dus toch nog zegevieren. Wie denkt dat het Vlaams Belang geen invloed uitoefent, heeft weer eens een reden om zijn mening te herzien.

De andere oppositie probeerde de lening te veroordelen als een teken van slecht bestuur, maar uiteindelijk is lenen de normaalste zaak van de wereld. Het college kon er zich gemakkelijk vanaf maken door erop te wijzen dat de leninglast al enkele jaren aan het dalen is. Bij dit laatste kunnen wel enkele kanttekeningen bij gemaakt worden.... stel je bijvoorbeeld eens voor dat het gemeenschapscentrum waarvoor de gemeentebelangen zo sterk geijverd hebben er gekomen was, wat zou de leninglast dan geweest zijn?

Stekene gaat Thesauriebewijzen uitgeven

Het Stekense gemeentebestuur gaat een systeem van thesauriebewijzen opzetten als alternatieve vorm van lenen. Dat bleek op de gemeenteraad van 24 maart jongsleden. Op zich is er niets mis met alternatieve financieringsvormen en ook thesaurie bewijzen kunnen hun nut hebben, maar het probleem is dat thesauriebewijzen kortlopende (1 jaar) leningen zijn die men gaat gebruiken om projecten te financieren waar men vroeger een langlopende leningen (20 jaar) voor afsloot. Naar mijn mening neemt men hiermee onverantwoorde risico's.

Op de vervaldag moeten de investeerders terugbetaald worden. Om dat te kunnen zal men nieuwe thesauriebewijzen moeten uitgeven en aan de man brengen. Als de rente ondertussen gestegen is zal men hiervoor dus méér interest moeten betalen. Tegenwoordig zijn we al een tijd gewoon aan lage rentes, maar vroeg of laat zal de rente gaan stijgen. Wanneer? Dat weet niemand, maar op 20 jaar kan er veel gebeuren.

Er is nog een risico, namelijk dat men de thesauriebewijzen tijdig moet kunnen verkopen om de aflopende bewijzen te kunnen terugbetalen. Als dat niet het geval is kunnen er zich zware liquiditeitsproblemen voordoen. Een risico waar het college zich wel degelijk van bewust is, vandaar dat men in een kaskrediet ("straight loan") voorziet om kortstondige tekorten op te vangen. Zoals iedereen weet is dat een zeer dure vorm van krediet. Vandaag lijkt het risico misschien beperkt, maar wat als de economische situatie zo verandert dat niemand nog thesauriebewijzen wil?

Een derde mogelijk probleem zijn de waarborgen die investeerders gaan vragen om zeker te zijn dat ze hun geld terug krijgen. Hierover staat er niets in het gemeenteraadsbesluit. In de huidige tijden verwachten investeerders niet zozeer interest, maar wel zekerheid dat men zijn geld terugziet. Naar mijn mening is het dan ook vrij naïef om te geloven dat men investeerders zal vinden zonder duidelijke garanties.

De uitleg van het college overtuigde geenszins. Schepen De Witte had het over diversificatie van de kredietportefeuille, waarmee hij dus herhaalde wat in de toelichting stond. Schepen en OCMW voorzitter Backaert kon toch het voorbeeld geven van een lening aan het OCMW. De geschatte interest via thesauriebewijzen zou ongeveer 1/6de bedragen van wat men normaal zou betalen en dat zou toch een redelijke besparing zijn. Het college weet dus wat het zou kunnen besparen, maar hoe zit het met de kosten? Wat gaat het kosten om constant de rente-evolutie op te volgen zodat men tijdig maatregelen kan treffen? Men biedt investeerders de mogelijkheid om certificaten voor hun vervaltijd opnieuw te verkopen. Maar tegen welke kost?  Wat gaat dat kaskrediet kosten als men niet tijdig nieuwe certificaten kan verkopen? Met andere woorden, het college blijkt geen idee te hebben van de kosten die met thesauriebewijzen gepaard gaan. Bovendien vind ik dat de veiligheid van de klassieke lening best wel wat mag kosten. We weten immers op voorhand wat het gaat kosten en we kunnen er rekening mee houden. Met thesauriebewijzen moeten we dat allemaal nog zien. 

Ik heb dus tegen dit voorstel gestemd. Ik was de enige.

Budget 2014 en Meerjarenplanning

De Gemeentebelangen beslisten na de verkiezingen om Stekene alleen te besturen. Sindsdien is het uitkijken naar het beleid dat zou gevoerd worden. De laatste grote beleidsbeslissingen, de bouw van de sporthal en het uitstellen van het gemeenschapscentrum dateren al van vorige legislatuur. Met het budget 2014 en de meerjarenplanning moeten de Gemeentebelangen eindelijk inzage geven.

Dat de broeksriem aangehaald zou worden was al een tijd duidelijk. Allerhande belastingen, taksen, retributies en kosten werden verhoogd. Subsidies werden afgeschaft. Echt bespaard wordt er nog niet en de dienstverlening blijft onaangeroerd. Natuurlijke afvloeiingen worden niet vervangen en investeringen worden uitgesteld.

Economie
Letterlijk gaat men de lokale consumptie aanzwengelen door middel van waardebonnen voor de jubilarissen (Blz. 20 van de meerjarenplanning). Om één en ander in perspectief te plaatsen: Alleen al de nieuwe belasting op het verspreiden van drukwerk moet vier keer zoveel opbrengen als alle economische stimuli samen (Budget 2014). En zeggen dat de middenstand voor zowel Open-VLD als N-VA een belangrijke doelgroep is.

OCMW
Net als vorig jaar vroeg het OCMW een verhoging van de gemeentelijke bijdrage om de kosten van de investeringen te dragen. Die verhoging komt er dus niet, wel integendeel. Het OCMW moet zijn financiële reserves afbouwen en moet jaarlijks € 150.000,- van de gemeentelijke bijdrage zelf financieren. Allerhande kosten worden verhoogd. De opvang van andersvaliden, voorheen nochtans een strategische doelstelling genoemd, gaat niet door.

Politie
De gemeentelijke bijdrage aan de politiezone wordt met 10% verminderd. In het verleden was er steeds een overschot op het personeelsbudget. Het kader was nooit volledig ingevuld wegens te weinig kandidaten en omdat er te weinig agenten afstuderen aan de politieschool. Dit is toch wel hemeltergend. De plaag van rondtrekkende inbrekers neemt almaar toe. De politie staakt om permanent 2 ploegen op de baan te eisen. Agenten willen hier niet komen werken, deels wegens te weinig nacht-/weekend-/overuren. En dan komt men doodleuk vertellen dat er een overschot is op het personeelsbudget.

Besparingen

Als u documenten van de gemeente nodig hebt zult u het geweten hebben. Parkeerkaarten voor bewoners worden flink duurder. Ook de parkeerkaart voor aannemers of zelfstandigen die tijdelijk er ergens één nodig hebben. Documenten voor stedenbouwkundige dossiers waren voorheen gratis, nu worden ze aangerekend. 

Als u kinderen hebt in het Stekense basisonderwijs zult u het al weten. Busvervoer van- en naar school wordt duurder. Ook het vervoer voor zwemlessen wordt duurder zodat er minder zwemlessen gegeven zullen worden.  

Naast een hele lijst aanpassingen is er ook opvallend één belasting afgeschaft: De belasting op diensters. Daar zat de gemiddelde Stekenaar allicht op te wachten.

Besparen is keuzes maken. Welke de prioriteiten van het beleid zijn kan je zien aan de keuzes die gemaakt worden.

Zonder te pretenderen volledig te zijn vind u hierbij een lijst met wijzigingen.

OCMW Budget 2013

Bij de derde budgetwijziging in september vorig jaar voorspelde ik dat de gemeentelijke bijdrage aan het OCMW sterk zou toenemen omdat de cijfers kunstmatig gemanipuleerd waren. Allicht met het oog op de verkiezingen.

Vandaag is het zo ver. En het blijkt dat ik het bij het rechte eind had. Volgens het budget 2013 verhoogt de gemeentelijke bijdrage met niet minder dan € 270.000,- of 15,6%. Maar eigenlijk is het nóg meer. Het OCMW had nog € 300.000,- méér gevraagd om rond te komen. Een toename met 31,5% (stippellijn). Maar dat was voor de gemeente niet haalbaar. Dit is natuurlijk de kop in het zand steken. Het OCMW kan het jaar allicht overbruggen, maar vroeg of laat gaat de gemeente dat toch moeten bijpassen.

De financiële toestand van de gemeente ziet dus niet zo best uit. Begint u een beetje te zien waarom vele openbare werken worden uitgesteld?

Budget 2013

Tijdens de laatste gemeenteraad van vorige legislatuur werd het budget voor 2013 goedgekeurd.

Nagenoeg alle investeringen die volgens de meerjarenplanning in 2013 uitgevoerd zouden worden  zijn geschrapt. Het gaat o.a. om deze investeringen:

• Aanleg kruispunt Koebrugstraat, Kasteelstraat en Pannenhuisstraat. € 311.500,-
• Aankoop Stationsgebouw Klein Sinaai. € 500.000,-
• Ontwerp riolering Koestraat, Polken, Wittingstraat, Achterstraat en Ketelaarsgrasstraat. Samen € 257.000,-. Deze worden al uitgesteld sinds 2009.

Wel werd de bouw van de nieuwe sporthal in het budget opgenomen. € 6.000.000,- Die zou volgens de laatste meerjarenplanning pas in 2015 gebouwd worden.

Mijn vraag aan burgemeester De Rechter was dan ook waarom deze, in mijn ogen belangrijke investeringen werden uitgesteld en waarom de Sporthal vroeger wordt uitgevoerd.

Zoals zo vaak antwoordde De Rechter naast de kwestie en vroeg hij mij of ik de sporthal niet belangrijk vond. Jawel, natuurlijk maar ik drong aan en wees op het belang voor de andere werken. Terloops vermeldde ik daarbij nog de Kerkstraat die al zo lang uitgesteld wordt. Dit keer gebruikte De Rechter die Kerkstraat als kapstok om naast de kwestie te antwoorden.

Met andere woorden, wij mogen niet weten waarom die investeringen geschrapt zijn. Natuurlijk weten wij wel beter. De centen zijn op en daarom worden nodige investeringen uitgesteld.

Gemeenterekening opgesmukt

De rekening van de gemeente werd kunstmatig opgesmukt door kosten voor het OCMW door te schuiven naar de volgende jaren. Eerder schreef ik reeds dat de rekeningen van Gemeente en OCMW niet overeen komen. Volgens burgemeester Stany De Rechter is dit de normale gang van zaken. Er wordt een raming gemaakt van de kosten, het bedrag wordt getransfereerd. Als men dan de rekening maakt en men stelt een overschot of een tekort vast, dan wordt daar rekening mee gehouden bij het budget voor het volgende jaar.

Nu, ik kan er wel mee akkoord gaan dat men dit zo regelt. Gemiddeld gaat de rekening dan wel kloppen. Ten minste, als men het elk jaar op dezelfde manier doet. Maar natuurlijk.... zijn er af en toe verkiezingen. En dan wil men al eens wat beter uit de hoek komen.

Blijkbaar schat men dus de kosten voor het OCMW lager in. Het OCMW heeft het jaar nadien wel minder marge, maar de rekening van de gemeente ziet er wel wat beter uit.

In 2010 was had men al minder overschot dan de jaren ervoor. In 2011 was er zelfs een tekort. Dat tekort zou men moeten wegwerken door meer te budgetteren in 2012. Dat doet men dus niet. Het budget van dit jaar voorziet € 1.730.000,-. Dat is minder dan er in 2011 nodig was. En dat terwijl het OCMW volop aan het bouwen is. Voor 2013 voorziet de meerjarenplanning ongeveer evenveel als 2011.

In verband met de meerjarenplanning heb ik reeds meermaals van een vodje papier gesproken (hier en hier). Dit is echter geen vodje papier: het is een opsmuk- operatie. De vraag is nu: waar zitten er nog dergelijke gevallen?

De gevolgen? Die zullen we zien bij het budget 2013. Dat is dus na de verkiezingen.

Vervolg...

Toename gemeentelijke bijdrage OCMW (vervolg)

Naar aanleiding van de uitspraken van OCMW voorzitter Backaert over de gemeentelijke bijdrage aan het OCMW ben ik wat dieper in de cijfers gedoken. En wat stel ik vast? De rekeningen van gemeente en OCMW komen niet overeen. Hieronder de cijfers volgens de respectievelijke rekeningen.

Volgens Rekening Gemeente                           

Jaar    OCMW Toelage     Toename 

2006    € 1.375.000,00            
2007    € 1.425.000,00     3,6%    

2008    € 1.490.000,00     4,6%   

2009    € 1.610.000,00     8,1%   
2010    € 1.630.000,00     1,2%   
2011    € 1.715.000,00     5,2%   

Volgens Rekening OCMW           
Jaar    OCMW Toelage     Toename
2006    € 1.363.957,00
2007    € 1.409.447,00     3,3%
2008    € 1.286.640,00    -8,7%
2009    € 1.343.893,00     4,4%
2010    € 1.486.664,00    10,6%
2011    € 1.766.349,00    18,8%

De gemeente neemt het bedrag dat in de begroting opgenomen was. Het OCMW maakt zijn rekening op past het bedrag aan aan de werkelijke situatie. Bij navraag blijkt dat het gebudgetteerde bedrag effectief van gemeente naar OCMW gaat. Bij het opstellen van het volgende budget wordt rekening gehouden met eventuele tekorten of overschotten en bepaalt het budget voor het volgende jaar.

Ook bij deze cijfers blijft de vraag: Hoe past OCMW voorzitter Backaert deze cijfers in de 2% toename die voorzien was in de meerjarenplanning? Bij het zien van die 18,8% toename vorig jaar zou je voorwaar beginnen denken dat hij zich een tiental vergiste en binnen de 20% bedoelde.